Cơ sở vật chất của một Trung tâm Anh ngữ: Không chỉ cần đủ phòng
Updated: Sep 22
Khi xây dựng một Trung tâm Anh ngữ, điều mà các thầy các cô thường nghĩ đến trước tiên là phòng học.
Có bao nhiêu phòng học?
Bàn ghế như thế nào?
Bảng, máy chiếu, loa, điều hòa như nào?
…
Nhưng sau gần 10 năm làm Trung tâm Anh ngữ và từng thành lập 3 Trung tâm, thầy nhận ra rằng cơ sở vật chất của một Trung tâm Anh ngữ không chỉ là chuyện có bao nhiêu phòng học.
Một Trung tâm muốn vận hành ổn định thì còn cần rất nhiều không gian khác: phòng giám đốc, phòng giáo viên, khu vực ghi danh, phòng tư vấn, phòng test, nhà kho...
Và nếu nhìn theo Triết lý Better Me, thầy không chỉ nhìn cơ sở vật chất dưới góc độ “có đủ để dạy học hay chưa”, mà còn nhìn xem không gian đó có hỗ trợ cho Học thuật – Kỹ năng – Văn hóa của Trung tâm hay không.
Yêu cầu tối thiểu: 6 phòng
Theo bộ hồ sơ, đề án thành lập Trung tâm mà thầy từng làm, yêu cầu tối thiểu là 6 phòng, gồm:
3 phòng học
1 phòng giám đốc
1 phòng giáo viên
1 phòng ghi danh + góc thư viện
Thầy nhấn mạnh chữ tối thiểu ở đây nhé.
Đây là kinh nghiệm từ quá trình thầy làm hồ sơ và vận hành Trung tâm, chứ các thầy các cô không nên hiểu rằng quy định hiện hành áp dụng chung cho mọi địa phương đều quy định cứng “Trung tâm Anh ngữ bắt buộc phải có đúng 6 phòng”.
Nhưng nếu các thầy các cô đang chọn mặt bằng để mở Trung tâm thì đây vẫn là một cách tính rất thực tế.
Ví dụ, nếu mặt bằng là kiểu nhà phố dạng nhà ống, mỗi tầng thường có 2 phòng và cầu thang nằm ở giữa nhà, thì để có 6 phòng, về mặt bố trí công năng các thầy các cô sẽ phải tính đến một căn nhà khoảng 3 tầng.
Nhưng thầy nhắc lại: 6 phòng chỉ là điểm xuất phát.
Sau một thời gian vận hành, thầy thấy một Trung tâm Anh ngữ cỡ trung thực tế cần nhiều không gian hơn thế.
Phòng học: 3 phòng có đủ không?
Thầy không nghĩ một Trung tâm Anh ngữ cỡ trung mà chỉ có 3 phòng học.
Bởi vì học sinh của một Trung tâm Anh ngữ có thể trải dài từ 3 tuổi đến 18 tuổi, thậm chí có cả lớp dành cho người lớn.
Mà mỗi nhóm tuổi lại có nhu cầu khác nhau.
Phòng học cho học sinh 3–6 tuổi
Với nhóm tuổi này, học sinh thường học tiếng Anh thông qua rất nhiều hoạt động.
Vì vậy, phòng học có thể cần những loại bàn ghế linh hoạt, ghế nhựa thấp, bàn có thể di chuyển hoặc gấp gọn để giáo viên dễ dàng thay đổi cách tổ chức lớp học.
Không phải lúc nào trẻ nhỏ cũng cần ngồi ngay ngắn trước một chiếc bàn trong suốt tiết học.
Phòng học cho học sinh cấp I và cấp II
Với học sinh lớn hơn, yêu cầu về bàn ghế và không gian học tập sẽ khác.
Bàn ghế cần có chiều cao phù hợp, đủ không gian để học sinh viết, đọc, làm việc nhóm và thực hiện các hoạt động trong lớp.
Phòng học cho học sinh cấp III và người lớn
Với học sinh cấp III, cách bố trí phòng học có thể gần với mô hình lớp học truyền thống hơn.
Nếu Trung tâm có lớp tiếng Anh dành cho người lớn thì hoàn toàn có thể sử dụng chung phòng học với học sinh cấp III.
Vấn đề không phải là mỗi độ tuổi bắt buộc phải có một loại phòng riêng.
Mà là khi thiết kế Trung tâm, các thầy các cô cần nghĩ đến đối tượng học sinh mà mình sẽ phục vụ là đối tượng nào.
Phòng giám đốc
Khi mới mở Trung tâm lần đầu, nhiều thầy cô sẽ nghĩ: “Phòng giám đốc làm gì? Ngồi chung với nhân viên cũng được mà.”
Các thầy các cô từng nghĩ như vậy chưa?
Đối với thầy, sau một thời gian làm Trung tâm Anh ngữ, thầy thấy phòng giám đốc rất quan trọng.
Đây không chỉ là nơi giám đốc ngồi làm việc.
Đó còn là không gian riêng để có thể:
Phỏng vấn nhân sự mới
Làm việc riêng với một hoặc vài nhân sự
Tiếp khách riêng
Tiếp phụ huynh
Trao đổi những vấn đề cần sự riêng tư
Nếu không có phòng giám đốc, những cuộc gặp như thế thường phải đưa vào phòng họp, phòng học hoặc một góc nào đó trong Trung tâm.
Các thầy các cô có thể tưởng tượng, khi phụ huynh hoặc khách quý, đối tác… đến Trung tâm làm việc mà Trung tâm không có không gian riêng để tiếp đón, phải sử dụng khu vực phòng ghi danh với xung quanh là tiếng học sinh, tiếng nhân viên tư vấn, tiếng người ra vào... thì trải nghiệm của họ sẽ không trọn vẹn, họ sẽ cảm thấy Trung tâm chưa được chuyên nghiệp như họ kỳ vọng. Điều này có thể làm các thầy các cô mất đi cơ hội tiềm năng nào đó.
Phòng giáo viên: Không nhất thiết chỉ để giáo viên ngồi
Một điểm nữa mà thầy thấy các Trung tâm mới thường bỏ qua là phòng giáo viên.
Đối với một Trung tâm Anh ngữ cỡ trung, thường sẽ có giáo viên dạy theo giờ, giáo viên chỉ đến Trung tâm để dạy trong các phòng học rồi ra về, chứ không làm việc thường xuyên tại Trung tâm nên các thầy các cô có thể nghĩ là không cần phòng giáo viên.
Nhưng theo thầy, phòng giáo viên không nhất thiết phải được hiểu là “văn phòng làm việc của giáo viên”.
Phòng giáo viên có thể trở thành một không gian hậu cần và đào tạo của Trung tâm, trong phòng có thể bố trí đặt:
Tủ giáo án
Tủ giáo trình
Tủ học cụ
Đồ dùng dạy học
Thầy thường thích cách bố trí một chiếc bàn lớn ở giữa phòng giáo viên, xung quanh có khoảng 8–12 ghế.
Khi cần họp nhân sự, mọi người có thể ngồi quanh bàn.
Khi cần đào tạo giáo viên, căn phòng trở thành phòng training.
Khi cần thiết, căn phòng cũng có thể được sử dụng linh hoạt cho một số hoạt động khác.
Phòng họp, phòng đào tạo, phòng lab – có thể dùng chung không?
Nếu Trung tâm chưa đủ lớn để có một phòng họp riêng thì Trung tâm có thể thiết kế phòng giáo viên để đảm nhiệm chức năng này.
Điều này tốt hơn rất nhiều so với việc mỗi lần họp lại phải lấy một phòng học ra để họp. Bởi vì phòng học và phòng họp có cách bố trí rất khác nhau.
Phòng học thường là: Bàn ghế xếp theo hàng, mọi người cùng nhìn về một hướng.
Trong khi phòng họp thường là: Một chiếc bàn lớn ở giữa, mọi người ngồi xung quanh và nhìn thấy nhau.
Hai không gian này phục vụ hai mục đích khác nhau.
Nếu cần Trung tâm có thể sử dụng phòng này như một phòng đa chức năng.
Buổi sáng có thể là phòng dùng để đào tạo nhân sự.
Buổi chiều có thể là phòng họp.
Buổi tối có thể trở thành phòng lab, Trung tâm cho học sinh sử dụng laptop hoặc máy tính bảng để học tiếng Anh, làm bài test trên các ứng dụng.
Một căn phòng nhưng có nhiều công năng sẽ giúp Trung tâm sử dụng mặt bằng hiệu quả hơn.
Phòng ghi danh + góc thư viện
Đây thường là khu vực đầu tiên phụ huynh và học sinh tiếp xúc với Trung tâm.
Phòng ghi danh có thể kết hợp với một góc thư viện nhỏ.
Học sinh sẽ tập trung ở đây trước giờ vào lớp. Sau khi học xong, học sinh cũng xuống đây chờ phụ huynh đến đón.
Với một Trung tâm Anh ngữ cỡ trung đặt trong nhà phố, diện tích khu vực này có thể khoảng 20–50 m², tùy mặt bằng và quy mô.
Nhưng có một vấn đề mà các thầy các cô cần tính trước: Đây là khu vực rất ồn vào thời điểm giao ca.
Trước giờ học, học sinh tập trung.
Sau giờ học, học sinh lại tập trung.
Vì vậy, nếu phụ huynh cần ngồi lại để làm việc hoặc trao đổi một vấn đề quan trọng với Trung tâm thì tiếng ồn từ khu vực ghi danh có thể ảnh hưởng khá nhiều.
Đó cũng là lý do thầy thấy phòng tư vấn riêng rất có giá trị.
Phòng test đầu vào và phòng tư vấn riêng
Thầy từng thấy một số Trung tâm bố trí những căn phòng nhỏ, khoảng 10 m² trở xuống, chỉ có một hoặc hai bộ bàn ghế.
Nhìn qua thì có vẻ rất lãng phí diện tích.
Nhưng thực tế lại khá hữu ích.
Đó có thể là nơi:
Học sinh mới làm bài test đầu vào.
Nhân viên tư vấn riêng cho phụ huynh.
Nhân viên làm việc riêng với học sinh.
Trao đổi những vấn đề cần sự yên tĩnh.
Thầy khá thích mô hình này bởi việc test đầu vào cần một không gian phù hợp. Việc tư vấn phụ huynh cũng cần một không gian phù hợp.
Không phải lúc nào cũng có thể vừa test học sinh, vừa tư vấn phụ huynh ngay giữa khu vực ghi danh đang có hàng chục học sinh chờ lớp.
Nhà kho – căn phòng thường bị bỏ quên
Có một căn phòng mà đề án thành lập Trung tâm thầy từng làm không yêu cầu phải có, nhưng thực tế theo kinh nghiệm của thầy thì cực kỳ quan trọng: đó là nhà kho.
Khi Trung tâm tổ chức các sự kiện như Trung Thu, Noel, Halloween,… Trung tâm sẽ phải tiến hành trang trí, sẽ phải mua đồ dùng về để phục vụ tổ chức các sự kiện tập trung.
Sau sự kiện, chẳng lẽ vứt hết?
Không. Các thầy các cô sẽ cất lại những thứ có khả năng tái sử dụng vào năm sau như:
Đồ trang trí Trung Thu, Halloween, Noel
Cây thông Noel
Đèn lồng Trung Thu
Đèn trang trí cho sự kiện
Đạo cụ
Học cụ
Bàn ghế cho sự kiện
Các vật dụng sự kiện
Những đồ Trung tâm chưa dùng đến nhưng vẫn còn giá trị sử dụng
Và nếu không có nhà kho thì tất cả những thứ này sẽ đi đâu?
Để trong phòng giáo viên?
Để trong phòng học?
Để ở cầu thang?
Để dưới gầm bàn?
Theo thầy, một Trung tâm Anh ngữ cỡ trung gần như không thể thiếu nhà kho.
Ngay từ khi phác thảo sơ đồ cho Trung tâm Anh ngữ đầu tiên, thầy đã tính đến một không gian riêng trong Trung tâm để làm nhà kho.
Nhà kho không tạo ra doanh thu trực tiếp, nhưng nó giúp Trung tâm vận hành gọn gàng hơn rất nhiều.
Vậy một Trung tâm cỡ trung cần bao nhiêu phòng?
Nếu chỉ nhìn vào yêu cầu tối thiểu thì 6 phòng có thể là một điểm xuất phát.
Nhưng nếu nhìn dưới góc độ vận hành thực tế, thầy cho rằng một Trung tâm Anh ngữ cỡ trung nên tính đến 8 phòng trở lên nếu mặt bằng và mô hình kinh doanh cho phép.
Ví dụ: có thể gồm
Phòng học 1
Phòng học 2
Phòng học 3
Phòng học 4
Phòng học 5
Phòng giám đốc
Phòng giáo viên / đào tạo / họp (phòng đa chức năng)
Phòng ghi danh + góc thư viện
Phòng test / tư vấn riêng (có thể là một phần của phòng ghi danh được ngăn ra)
Nhà kho (có thể chỉ là khu vực dưới gầm cầu thang)
Không nhất thiết Trung tâm nào cũng phải có đủ 10 phòng như vậy.
Nhưng khi đi tìm mặt bằng, các thầy các cô nên nghĩ trước về Trung tâm của 3 đến 5 năm sau, chứ đừng chỉ nghĩ đến ngày khai trương.
Nếu mặt bằng chỉ vừa đủ 6 phòng thì khi Trung tâm phát triển, rất dễ rơi vào tình trạng:
Muốn thêm lớp nhưng không còn phòng.
Muốn có phòng họp nhưng không có chỗ.
Muốn có phòng tư vấn riêng, phòng test học sinh mới nhưng không có diện tích.
Muốn tổ chức sự kiện nhưng không có chỗ để đồ.
Đó mới là cái bí của một mặt bằng thiếu phòng.
Nhưng càng nhiều phòng thì càng phải tính đến PCCC
Đây là phần thầy đặc biệt muốn nhắc các thầy các cô.
Nhà càng cao, càng nhiều tầng, càng nhiều người sử dụng thì vấn đề phòng cháy, chữa cháy và thoát nạn càng phải được tính ngay từ khi chọn mặt bằng.
Thầy từng gặp một trường hợp như thế này. Một lần thầy thuê một căn nhà mặt phố có 4 tầng + một tầng trên cùng. Ban đầu nhìn thì nghĩ tầng trên cùng đó là tum.
Nhưng thực tế chủ nhà xây thành một phòng khá lớn, diện tích khoảng một nửa diện tích thửa đất và có mái che.
Khi làm hồ sơ, phần này không còn được xem đơn giản như một cái tum nữa, và trong trường hợp thầy gặp khi đó, Trung tâm phải làm hệ thống báo cháy tự động.
Thầy kể lại chi tiết này không phải để các thầy các cô lấy con số “4 tầng + 1 tum” làm một công thức pháp lý áp dụng cho mọi căn nhà.
Quy định PCCC phụ thuộc vào loại công trình, quy mô, công năng, chiều cao, diện tích và các điều kiện kỹ thuật liên quan, trong đó có điều kiện về số người nhiều nhất có thể có mặt tại Trung tâm trong một thời điểm.
Vì vậy, khi thuê một mặt bằng cụ thể, các thầy các cô nên kiểm tra hồ sơ PCCC của chính công trình đó và hỏi đơn vị chuyên môn, cơ quan có thẩm quyền trước khi ký hợp đồng dài hạn.
Điều thầy muốn các thầy các cô nhớ là: Đừng chọn mặt bằng xong rồi mới nghĩ đến PCCC.
Hãy nghĩ đến PCCC ngay từ lúc đi tìm mặt bằng!
PCCC không chỉ là chuyện làm hồ sơ về cơ sở vật chất của Trung tâm Anh ngữ
Thầy nói thật, làm một hệ thống báo cháy tự động sẽ tốn thêm chi phí.
Nhưng nếu đã vận hành một Trung tâm có rất nhiều học sinh, giáo viên và nhân viên thì thầy nghĩ an toàn phải được đặt lên hàng đầu.
Khi có khói hoặc dấu hiệu cháy, hệ thống báo cháy có thể giúp mọi người phát hiện sự cố sớm hơn và có thời gian xử lý, sơ tán theo phương án đã chuẩn bị.
Nhưng có thiết bị thôi chưa đủ.
Các thầy các cô cũng cần:
Trang bị phương tiện PCCC phù hợp.
Kiểm tra hệ thống điện.
Giữ lối thoát nạn thông thoáng.
Có phương án thoát nạn.
Tổ chức tập huấn PCCC cho nhân viên.
Thường xuyên thực hành để mọi người biết mình phải làm gì khi có sự cố.
Bởi vì khi sự cố xảy ra, không có nhiều thời gian để đứng đó suy nghĩ xem mình phải làm gì đâu.
Ví dụ, nhân viên cần biết:
Báo động ở phòng nào?
Ai sử dụng phương tiện chữa cháy ban đầu nếu điều kiện cho phép?
Ai gọi lực lượng chữa cháy?
Ai hướng dẫn học sinh thoát nạn?
Ai hỗ trợ trẻ nhỏ?
…
Những việc này cần phải được chuẩn bị từ trước, được tập huấn thường xuyên để nhân viên có thể hình thành phản xạ ngay khi sự cố xảy ra.
Công tác PCCC là cực kỳ quan trọng, và đặc biệt quan trọng khi các thầy các cô thuê mặt bằng là nhà mặt phố dạng nhà ống có nhiều tầng.
Thầy nói điều này không phải để làm các thầy các cô sợ.
Mà bởi vì sau gần 10 năm làm Trung tâm, thầy hiểu rằng chỉ một sự cố đáng tiếc xảy ra thôi, những gì các thầy các cô gây dựng trong nhiều năm có thể bị ảnh hưởng rất lớn.
Đừng chỉ tính số phòng để mở Trung tâm
Nếu chỉ nhìn vào đề án thành lập Trung tâm, các thầy các cô có thể nghĩ: “Có đủ phòng là được.”
Nhưng sau một thời gian vận hành, các thầy các cô sẽ nhận ra: Có đủ phòng để được phép hoạt động và có đủ không gian để vận hành một Trung tâm tốt là hai chuyện khác nhau.
Phòng học phục vụ cho công tác Học thuật.
Không gian linh hoạt hỗ trợ cho việc triển khai rèn luyện Kỹ năng cho học sinh.
Cách tổ chức không gian, cách mọi người sử dụng và tương tác trong Trung tâm góp phần hình thành Văn hóa Trung tâm.
Đó cũng là cách thầy nhìn cơ sở vật chất dưới góc độ Triết lý Better Me: Học thuật – Kỹ năng – Văn hóa. Triết lý Better Me không chỉ nằm trong giáo án hay hoạt động trên lớp, mà còn có thể được hỗ trợ bởi chính môi trường, cơ sở vật chất mà Trung tâm có.
Tạm kết bài viết về Cơ sở vật chất của Trung tâm Anh ngữ
Thầy kết lại bài viết này ở đây.
Đây mới chỉ là một bài giới thiệu sơ qua về cơ sở vật chất cần thiết của một Trung tâm Anh ngữ cỡ trung.
Nếu đi sâu vào từng mục thì mỗi mục hoàn toàn có thể viết thành một hoặc nhiều bài viết riêng.
Ví dụ:
Phòng học nên rộng bao nhiêu?
Bàn ghế nên chọn loại nào?
Bảng trắng nên chọn loại nào
Nên sử dụng tivi hay máy chiếu?
Phòng ghi danh nên bố trí ra sao?
Phòng tư vấn nên đặt ở đâu?
Nhà kho cần diện tích bao nhiêu?
Phòng giáo viên nên thiết kế như thế nào?
Hay chọn mặt bằng nhà phố thì nên tính cầu thang, lối thoát nạn và PCCC như thế nào?
…
Sau gần 10 năm làm Trung tâm Anh ngữ và 3 lần thành lập Trung tâm, thầy có một suy nghĩ khá rõ ràng rằng:
Các yêu cầu trong hồ sơ, đề án thành lập Trung tâm Anh ngữ không phải được tạo ra để làm khó các thầy các cô trong việc mở Trung tâm Anh ngữ đâu.
Nhìn theo hướng tích cực, đề án này có thể được xem như một bộ khung, một bản hướng dẫn khá chi tiết để các thầy các cô bắt đầu làm Trung tâm một cách bài bản.
Bởi vì nếu đã xác định làm Trung tâm Anh ngữ một cách nghiêm túc, thì mình không nên chỉ nghĩ: “Làm sao để mở được một Trung tâm có một, hai phòng học?”
Mà nên nghĩ xa hơn: “Mình đang xây dựng một Trung tâm Anh ngữ như thế nào trong 3 năm, 5 năm hay 10 năm tới?”
Và câu hỏi đó sẽ thay đổi hoàn toàn cách các thầy các cô chọn mặt bằng, thiết kế phòng học và đầu tư cơ sở vật chất.
Các thầy các cô thấy bài viết của thầy hay và hữu ích thì hãy để lại một comment bên dưới nhé. Thầy rất vui nếu được cùng các thầy các cô trao đổi thêm về chủ đề này.
Comments