Một hoạt động và câu chuyện về Đạo đức
Thầy lướt video ngắn để xem các thầy các cô dạy tiếng Anh cho học sinh thì thấy một video đang được chạy quảng cáo hiện lên.
Thầy xem thử.
Đây là một lớp học nhỏ chứ không phải Trung tâm Anh ngữ. Có vẻ cô giáo đang dạy tự do, có thể là dạy tại nhà.
Học sinh trong video khoảng lớp 1, lớp 2. Thầy thấy các em khá lớn, không phải học sinh lớp Lá, lớp Chồi.
Trong video, cô cho học sinh tham gia một hoạt động.
Hoạt động diễn ra như thế nào?
Có 4 học sinh cùng tham gia hoạt động, có cả học sinh nam và học sinh nữ.
Một cây bút lông bảng được đặt dưới sàn nhà, chính giữa phòng học.
Hoạt động bắt đầu. Cô giáo hô: “Red… Red… Red…”
Bốn học sinh lao đến cây bút. Thầy dùng từ “lao đến” bởi vì nhìn hành vi của các em trong video, đó thực sự là một tình huống lao đến để giành lấy cây bút, chứ không đơn giản là chạy đến hay đi đến.
Một học sinh lấy được cây bút trước. Em cầm cây bút đi lên bảng và viết từ Red lên bảng.
Nếu học sinh lấy được bút và viết đúng, em sẽ được điểm.
Sau đó, hoạt động tiếp tục.
Bốn học sinh trở về vị trí. Cây bút lông bảng lại được đặt xuống sàn nhà, chính giữa phòng.
Lần này cô giáo hô: “Blue… Blue… Blue…”
Bốn học sinh lại lao đến lấy cây bút.
Mọi thứ diễn ra tương tự như lượt trước.
Trong video, cô cho học sinh thực hiện khoảng 3 lượt thì video kết thúc.
Nhìn qua, đây là một hoạt động khá đơn giản.
Học sinh rất hào hứng.
Các em lao đến, giành cây bút, viết từ lên bảng và nhận điểm.
Có vẻ học sinh nào cũng thích thú với hoạt động này.
Nhưng thầy không chỉ nhìn vào việc học sinh có vui hay không.
Thầy thử nhìn hoạt động này theo Triết lý Better Me.
Đánh giá hoạt động theo Triết lý Better Me
Về mặt An toàn
Đây là vấn đề đầu tiên thầy nhìn thấy.
Bốn học sinh cùng lao về một vị trí để giành lấy một cây bút.
Khi khoảng cách giữa các em rất gần và tất cả cùng hướng về một vật duy nhất, việc va chạm giữa học sinh hoàn toàn có thể xảy ra.
Một em có thể chạy nhanh hơn, một em có thể đổi hướng đột ngột, một em khác có thể đưa tay ra để lấy bút.
Các em có thể va vào nhau, có thể ngã xuống sàn hoặc va vào bàn ghế và những vật dụng khác trong phòng.
Đặc biệt, đây là học sinh lớp 1, lớp 2.
Các em vẫn đang trong quá trình hình thành khả năng kiểm soát hành vi và vận động.
Vì vậy, trước khi hỏi hoạt động này có giúp học sinh học tiếng Anh tốt hay không, thầy cho rằng chúng ta phải hỏi:
Hoạt động này có thực sự an toàn không?
Theo quan điểm của Triết lý Better Me, An toàn là điều kiện tiên quyết.
Nếu hoạt động không đảm bảo an toàn thì những điểm số ở Học thuật, Kỹ năng hay Văn hóa cũng không còn nhiều ý nghĩa.
Về mặt Học thuật
Với học sinh lớp 1, lớp 2, thầy cho rằng hoạt động này có hàm lượng Học thuật rất thấp.
Trong một lượt chơi, giáo viên nói một từ.
Học sinh nghe từ đó, lao đến lấy cây bút, sau đó viết từ lên bảng.
Nếu nhìn vào toàn bộ quá trình, phần lớn thời gian của học sinh không dành cho việc sử dụng kiến thức tiếng Anh ở mức độ sâu.
Các em phải chờ lượt, quan sát, lao đến lấy bút và tranh giành vị trí trước bạn.
Phần sử dụng tiếng Anh thực sự trong mỗi lượt khá ít.
Đặc biệt, với học sinh lớp 1, lớp 2, hoạt động này hoàn toàn có thể yêu cầu nhiều hơn việc nghe một từ rồi viết lại từ đó.
Nếu mục tiêu là giúp học sinh sử dụng kiến thức tiếng Anh, giáo viên có rất nhiều cách để tăng hàm lượng Học thuật mà không cần tạo ra một cuộc tranh giành như vậy.
Dựa vào "Cách tính điểm cột Học thuật theo Triết lý Better Me", hoạt động này được đánh giá 2/5 điểm về mặt Học thuật.
Thầy chỉ xem một đoạn video ngắn, khoảng hơn 1 phút, chứ không phải thầy dự giờ nguyên một tiết học. Vì vậy, thầy không biết những từ vựng như Red, Blue, Green,… mà cô sử dụng trong hoạt động có nằm trong nội dung bài học của ngày hôm đó hay không. Nếu những từ vựng này không nằm trong nội dung Học thuật của bài học, hoạt động chỉ đạt 1/5 điểm về mặt Học thuật.
Về mặt Kỹ năng
Ở hoạt động này, kỹ năng rõ nhất mà học sinh sử dụng là Listening.
Học sinh phải lắng nghe từ mà giáo viên nói để biết mình cần tìm từ nào.
Ngoài ra, những hành vi như lao đến, phản ứng nhanh hay giành được cây bút trước bạn là kỹ năng vận động, không được thầy tính là một kỹ năng trong khung đánh giá Better Me.
Nếu không có thêm yêu cầu khác về Speaking, Reading, Writing hoặc các kỹ năng thuộc nhóm 21st Century Skills, thì hoạt động này chủ yếu vẫn dừng lại ở Listening.
Dựa vào "Cách tính điểm cột Kỹ năng theo Triết lý Better Me", hoạt động này được đánh giá 2/5 điểm về mặt Kỹ năng.
Về mặt Văn hóa
Đây mới là phần khiến thầy thực sự phải suy nghĩ.
Thầy đã từng viết về những hoạt động mang tính chất tranh giành.
Những hoạt động này thường có một số dấu hiệu khá dễ nhận biết:
Có 2 hoặc nhiều học sinh cùng tham gia.
Có một đáp án đúng hoặc một đối tượng mà các học sinh cùng phải tìm và giành được trước bạn.
Ai nhanh hơn sẽ thắng.
Hoạt động trong video này có đầy đủ những đặc điểm đó.
Bốn học sinh cùng lao đến một cây bút.
Một người lấy được trước.
Người đó được quyền đi lên bảng và nhận điểm.
Nói cách khác, hoạt động đang tạo ra một logic rất rõ: Muốn chiến thắng, phải lấy được cây bút trước bạn.
Và khi chúng ta đặt học sinh vào một tình huống như vậy, việc các em chen lấn, tranh giành hoặc phản ứng mạnh khi không lấy được đồ vật là những hành vi hoàn toàn có thể xuất hiện.
Hành vi tranh giành đã đi ngược lại những giá trị văn hóa. Đó chính là điều thầy không muốn nhìn thấy trong một hoạt động giáo dục.
Dựa vào "Cách tính điểm cột Văn hóa theo Triết lý Better Me", hoạt động này được đánh giá 1/5 điểm về mặt Văn hóa.
Nhưng vấn đề chưa dừng lại ở đó.
Một hành vi xuất hiện trong chính video quảng cáo
Trong video, thầy còn quan sát thấy một tình huống: Một học sinh nam đánh vào mông một học sinh nam khác.
Có vẻ đây chỉ là hành động đùa nghịch giữa các em. Thầy không biết trước đó hai em có chuyện gì hay không và cũng không thể biết chính xác ý định của học sinh.
Nhưng điều thầy nhìn thấy trong video là hành vi đó xuất hiện và không có sự nhắc nhở nào của giáo viên ngay tại thời điểm đó.
Có thể cô giáo không quan sát thấy.
Điều này hoàn toàn có thể xảy ra.
Nhưng vấn đề tiếp theo là: video này được sử dụng để làm quảng cáo cho lớp học.
Và khi đã sử dụng một video làm phương tiện truyền thông, giáo viên cần xem lại video trước khi đăng.
Không chỉ xem học sinh có vui không.
Không chỉ xem hình ảnh có đẹp không.
Không chỉ xem hoạt động có sôi động không.
Mà còn phải xem: Trong video có hành vi nào không phù hợp hay không?
Một sản phẩm truyền thông cho giáo dục mà trong đó xuất hiện hành vi đánh bạn, dù chỉ là đùa nghịch, thì theo thầy đó là một vấn đề cần được xem xét rất nghiêm túc.
Bởi vì phụ huynh không chỉ nhìn thấy một hoạt động tiếng Anh.
Phụ huynh còn nhìn thấy cách học sinh đang hành xử trong lớp học đó.
Nếu một hoạt động đã có cấu trúc tranh giành, đồng thời trong quá trình thực hiện lại xuất hiện thêm những hành vi chưa phù hợp của học sinh, thì giáo viên càng cần cẩn trọng khi sử dụng chính những hình ảnh đó để truyền thông.
Khung đánh giá Better Me
Sau khi nhìn lại cả ba trụ cột, hoạt động này có kết quả:
Học thuật: 2/5
Kỹ năng: 2/5
Văn hóa: 1/5
Hoạt động tạo thành Tam giác đánh giá hoạt động 2–2–1 trên Khung đánh giá Better Me
Theo thầy, đây là một hoạt động có rất nhiều vấn đề, có thể nói là rất TỆ, và cần phải xem xét lại.
Đặc biệt, điểm Văn hóa chỉ đạt 1/5 không phải vì học sinh không được vui.
Các em rõ ràng rất vui.
Nhưng học sinh vui không đồng nghĩa với hoạt động có giá trị về mặt Văn hóa.
Một hoạt động có thể rất vui, rất sôi động, học sinh tham gia rất hào hứng nhưng đồng thời lại tạo ra những hành vi mà chúng ta không muốn học sinh hình thành.
Đó chính là lý do Triết lý Better Me không chỉ hỏi: “Học sinh có vui không?”
Mà còn phải hỏi: “Học sinh đang trở thành người như thế nào thông qua hoạt động này?”
Một hoạt động và câu chuyện về Đạo đức
Chúng ta thường dạy học sinh:
Phải biết nhường nhịn.
Phải biết chia sẻ.
Phải biết yêu thương.
Phải biết giúp đỡ bạn bè.
Vậy mà trong chính giờ học, chúng ta lại tổ chức những hoạt động buộc các em phải lao vào tranh giành một đồ vật để chiến thắng?
Thầy không phản đối việc học sinh vui.
Thầy cũng không phản đối sự cạnh tranh.
Nhưng cạnh tranh như thế nào, bằng cách nào và đang rèn luyện điều gì cho học sinh mới là điều cần suy nghĩ.
Một hoạt động dành cho học sinh lớp 1, lớp 2 mà hàm lượng Học thuật rất thấp, Kỹ năng chưa nhiều, lại có cấu trúc tranh giành và tạo ra những hành vi không phù hợp về mặt Văn hóa thì chúng ta cần đặt câu hỏi: Tại sao chúng ta vẫn tổ chức hoạt động đó?
Có thể hoạt động rất vui.
Có thể học sinh rất thích.
Có thể video quay lên nhìn rất sôi động.
Nhưng giáo dục không chỉ là làm cho học sinh vui.
Nếu một hoạt động không tạo ra giá trị đáng kể về mặt Học thuật, không tạo ra Kỹ năng có giá trị và đặc biệt còn tạo ra những hành vi đi ngược với Văn hóa mà chúng ta muốn xây dựng, thì hoạt động đó không nên tồn tại chỉ vì nó “vui”.
Một hoạt động và câu chuyện về Đạo đức.
Đạo đức của học sinh, giáo viên đã không xây dựng được thì đừng phá hoại.
Một video quảng cáo cũng cần được nhìn dưới góc độ giáo dục
Thầy không đánh giá cách cô giáo phát âm những từ vựng trong video.
Thầy cũng không cho rằng chỉ dựa vào một video ngắn thì có thể đánh giá toàn bộ cách cô giáo dạy học.
Thầy chỉ đang nhìn vào hoạt động xuất hiện trong video và những gì video cho người xem thấy.
Đây cũng là một điều mà thầy nghĩ các giáo viên, đặc biệt là những thầy cô thường xuyên làm truyền thông, cần lưu ý.
Video truyền thông không chỉ ghi lại những gì chúng ta muốn cho phụ huynh nhìn thấy. Nó còn có thể vô tình ghi lại những gì chúng ta không muốn phụ huynh nhìn thấy.
Vì vậy, trước khi đăng một video lên Facebook, TikTok hay bất kỳ nền tảng nào để quảng cáo cho lớp học, giáo viên nên xem lại toàn bộ video một lần nữa.
Xem học sinh có hành vi gì.
Xem giáo viên có hành vi gì.
Xem hoạt động có vấn đề gì.
Xem có hình ảnh nào có thể tạo ra một cách hiểu khác với điều mình muốn truyền tải hay không.
Bởi vì một khi video đã được dùng để quảng cáo, nó không còn chỉ là một đoạn video ghi lại giờ học nữa. Nó trở thành một phần hình ảnh của chính người giáo viên và lớp học đó.
Các thầy các cô thấy bài viết của thầy hay và hữu ích thì hãy để lại một comment bên dưới nhé. Thầy rất vui nếu được cùng các thầy các cô trao đổi thêm về chủ đề này.
Comments