Nhận diện những trò chơi phá hoại Đạo đức của học sinh
Updated: Oct 1
Theo Triết lý Better Me, một hoạt động trong lớp học cần hướng đến sự phát triển của học sinh trên ba phương diện: Học thuật – Kỹ năng – Văn hóa.
Trong trụ cột Văn hóa, Đạo đức là một trong những yếu tố quan trọng cần được quan tâm. Theo cách tính điểm cột Văn hóa của Triết lý Better Me, hoạt động có thể chỉ đạt 1 hoặc 2 điểm khi tạo ra hoặc chứa đựng những hành vi, giá trị đi ngược với Văn hóa mà chúng ta muốn xây dựng cho học sinh.
Trong bài viết này, thầy tập trung vào một vấn đề cụ thể: những hoạt động có thể tạo ra hoặc khuyến khích những hành vi thiếu đạo đức giữa học sinh với nhau.
Các thầy các cô có biết, nhiều hoạt động học tập không xây dựng đạo đức cho học sinh mà đang phá hoại đạo đức của học sinh? Làm thế nào để nhận diện những trò chơi phá hoại Đạo đức của học sinh?
Trong bài viết Những trò chơi phá hoại đạo đức của học sinh, thầy đã nói về một hoạt động sử dụng flashcard, trong đó hai học sinh phải chạy đến và tranh nhau một tấm thẻ để giành chiến thắng.
Thực tế, có một số biến thể khác của kiểu hoạt động này.
Một biến thể khác của hoạt động Flashcard Race
Giáo viên sắp xếp các flashcard thành một vòng tròn.
Hai học sinh sẽ đứng ở giữa vòng tròn.
Giáo viên đọc một từ vựng, ví dụ: “Apple… Apple… Apple…”
Hai học sinh nhìn xung quanh, nhanh chóng tìm thẻ có hình ảnh tương ứng với từ Apple, sau đó chạy đến và đặt tay vào thẻ.
Học sinh nào đặt tay vào thẻ trước sẽ chiến thắng.
Sau đó giáo viên tiếp tục: “Banana… Banana… Banana…”
Hai học sinh lại nhìn xung quanh, tìm thẻ Banana và lao đến.
Hết từ này đến từ khác, học sinh tham gia hoạt động cứ bị giáo viên… xoay như chong chóng.
Ai cũng vui.
Ai cũng hào hứng.
Nhưng thầy lại đặt một câu hỏi: Đạo đức của học sinh đang được xây dựng hay đang bị phá hoại?
Nhận diện những trò chơi phá hoại Đạo đức của học sinh
Những hoạt động phá hoại Đạo đức của học sinh thường mang tính chất tranh giành, theo thầy thường có một số dấu hiệu rất dễ nhận biết:
Có 2 hoặc nhiều học sinh cùng tham gia.
Có một đáp án đúng hoặc một đối tượng mà các học sinh cùng phải tìm và giành được trước bạn.
Ai nhanh hơn sẽ thắng.
Khi thiết kế hoạt động theo cách này, chúng ta đang đặt học sinh vào một tình huống rất rõ ràng: Muốn chiến thắng, phải nhanh hơn bạn.
Và khi nhiều học sinh cùng lao vào một mục tiêu, những hành vi như chen lấn, tranh giành, giật thẻ, không nhường bạn hoặc phản ứng khó chịu khi thua hoàn toàn có thể xuất hiện.
Thầy không muốn những hoạt động như vậy xuất hiện trong lớp học của mình.
Những hoạt động có cấu trúc tranh giành như vậy, thầy đã cấm giáo viên tổ chức ở Trung tâm.
Đạo đức không xây dựng được thì đừng phá hoại
Chúng ta dạy học sinh phải biết nhường nhịn, phải biết chia sẻ, phải biết yêu thương và giúp đỡ bạn bè…
Vậy thì tại sao trong chính giờ học, chúng ta lại tổ chức những hoạt động buộc các em phải tranh giành nhau để chiến thắng?
Thầy không phản đối việc học sinh vui.
Thầy cũng không phản đối sự cạnh tranh.
Nhưng cạnh tranh như thế nào, bằng cách nào và đang rèn luyện điều gì cho học sinh mới là điều cần suy nghĩ.
Nếu một hoạt động không tạo ra giá trị đáng kể về mặt Học thuật, không tạo ra Kỹ năng có giá trị và đặc biệt còn tạo ra những hành vi đi ngược với Văn hóa mà chúng ta muốn xây dựng, thì hoạt động đó không nên tồn tại chỉ vì nó “vui”.
Đạo đức của học sinh, giáo viên đã không xây dựng được thì đừng phá hoại.
Nguyên tắc “Không bù trừ”
Trong Triết lý Better Me, có một nguyên tắc quan trọng, đó là nguyên tắc “không bù trừ” trong Khung đánh giá Better Me.
Ví dụ, một hoạt động được đánh giá:
Học thuật: 5/5
Kỹ năng: 5/5
Văn hóa: 1/5
Tổng điểm là 11/15. Nhìn vào tổng điểm, có vẻ khá cao.
Nhưng không thể nói hoạt động này là tốt.
Nếu hoạt động có vấn đề nghiêm trọng về Văn hóa thì không thể lấy điểm Học thuật và Kỹ năng để bù lại.
Ví dụ, một hoạt động:
Giúp học sinh nói tiếng Anh rất nhiều.
Phát triển kỹ năng giao tiếp rất tốt.
Nhưng đồng thời khuyến khích học sinh chế giễu bạn thua cuộc, hoặc giáo viên để xảy ra hành vi chế giễu trong lớp mà không ngăn chặn.
Thì hoạt động đó vẫn là một hoạt động có vấn đề.
Không thể dùng việc học tốt để biện minh cho một hành vi không tốt.
Một hoạt động đáp ứng Triết lý Better Me không nhất thiết phải đạt điểm tuyệt đối ở cả ba trụ cột. Nhưng không trụ cột nào được phép bị hy sinh để đổi lấy điểm cao ở trụ cột khác.
Với điều kiện An toàn được đảm bảo, theo Khung đánh giá Better Me, mức tối thiểu để một hoạt động được xem là đáp ứng Triết lý Better Me là 3–3–3.
Nếu một trong ba trụ cột có điểm nhỏ hơn hoặc bằng 2, các thầy các cô cần xem xét lại hoạt động, tìm cách thay đổi và thiết kế lại hoạt động để đưa trụ cột đó lên tối thiểu 3. Không thể dùng điểm cao của hai trụ cột còn lại để bù cho điểm thấp của trụ cột này.
Như vậy, Khung đánh giá Better Me không chỉ là một công cụ để chấm điểm hoạt động.
Nó còn là một công cụ để thiết kế hoạt động.
Chúng ta không chỉ hỏi: “Hoạt động này được bao nhiêu điểm?”
Mà còn phải hỏi: “Hoạt động này đang có vấn đề ở đâu và chúng ta có thể thiết kế lại như thế nào để tốt hơn?”
Một hoạt động tốt không chỉ khiến học sinh vui.
Một hoạt động tốt còn cần giúp các em học cách trở thành một người tốt hơn trong cách ứng xử với bản thân, với người khác và với cộng đồng.
Đó cũng là cách Triết lý Better Me nhìn về Văn hóa.
Các thầy các cô thấy bài viết của thầy hay và hữu ích thì hãy để lại một comment bên dưới nhé. Thầy rất vui nếu được cùng các thầy các cô trao đổi thêm về chủ đề này.
Comments