Hoạt động Musical Chairs – Better Me Version: Critical Thinking
Updated: Oct 1
Theo Triết lý Better Me, khi thiết kế một hoạt động cho học sinh, thầy không chỉ nghĩ xem hoạt động có vui hay không mà thầy còn suy nghĩ xem hoạt động đấy có giá trị gì về mặt Học thuật – Kỹ năng – Văn hóa và thầy có thể thiết kế lại để làm hoạt động đó trở nên tốt hơn như thế nào.
Sau hoạt động Musical Chairs – Better Me Version 1 và Musical Chairs – Better Me Version 2, thầy tiếp tục thử thay đổi một chi tiết rất nhỏ trong cách giáo viên đặt câu hỏi.
Thay đổi nhỏ tạo ra một trải nghiệm khác cho học sinh.
Thay vì giáo viên đưa flashcard ra và hỏi: What is it?
Học sinh nhìn vào flashcard và trả lời: It is a/an...
Giáo viên có thể thay đổi câu hỏi thành: Is it a/an...?
Lúc này, học sinh không chỉ cần nhìn flashcard và nói tên đồ vật.
Các em phải suy nghĩ xem thông tin giáo viên vừa đưa ra có đúng với những gì mình nhìn thấy hay không.
Ví dụ, flashcard là một quả táo.
Giáo viên hỏi: Is it a banana?
Học sinh cần trả lời: No, it isn't. It is an apple.
Nếu giáo viên hỏi: Is it an apple?
Học sinh có thể trả lời: Yes, it is.
Chỉ thay đổi cách đặt câu hỏi, nhưng học sinh đã phải làm nhiều việc hơn.
Học sinh không chỉ trả lời, mà phải suy nghĩ trước khi trả lời
Ở câu hỏi: "What is it?" Học sinh nhìn vào flashcard, nhận diện đồ vật và nói tên đồ vật.
Nhưng ở câu hỏi: "Is it a banana?" Học sinh phải nhìn vào flashcard, suy nghĩ về thông tin giáo viên đưa ra, kiểm tra xem thông tin đó có đúng với những gì mình nhìn thấy hay không rồi mới đưa ra câu trả lời.
Nếu thông tin sai, học sinh phải nói No và đưa ra đáp án đúng.
Ví dụ: Flashcard là a dog.
Giáo viên: Is it a cat?
Học sinh: No, it isn't. It is a dog.
Như vậy, học sinh không còn đơn giản là lặp lại câu trả lời theo những gì giáo viên hỏi. Các em bắt đầu phải đối chiếu thông tin trước khi đưa ra câu trả lời.
Gieo những hạt giống đầu tiên của Tư duy Phản biện
Thầy nghĩ đây là điểm thú vị nhất của phiên bản này.
Một học sinh nhỏ tuổi có thể chưa đủ khả năng giải thích bằng tiếng Anh tại sao mình cho rằng giáo viên nói sai.
Các em có thể chưa giải thích được lý do bằng tiếng Anh.
Nhưng các em hoàn toàn có thể nhận ra: Cô nói sai.
Và các em có thể nói: No, it isn't. It is a dog.
Như vậy, tư duy có thể phát triển trước, còn ngôn ngữ để diễn đạt tư duy sẽ phát triển dần theo sau.
Đây cũng là lý do thầy nghĩ rằng chúng ta có thể bắt đầu gieo những hạt giống đầu tiên của Tư duy Phản biện cho học sinh ngay từ khi các em còn nhỏ.
Thầy không cho rằng chỉ với một câu hỏi “Is it...?”, học sinh đã có đầy đủ năng lực Tư duy Phản biện.
Các em bắt đầu thực hiện một quá trình tư duy rất đơn giản: nhận diện thông tin, đối chiếu thông tin, phát hiện thông tin sai và đưa ra kết luận.
Có thể gọi đây là một mức độ sơ cấp của Tư duy Phản biện.
Look – Think – Check – Answer
Nếu diễn giải quá trình này bằng tiếng Anh, thầy có thể gọi đơn giản là: Look – Think – Check – Answer.
Học sinh Look – nhìn vào thông tin.
Sau đó Think – suy nghĩ xem thông tin giáo viên đưa ra có phù hợp với những gì mình quan sát được hay không.
Tiếp theo Check – kiểm tra, đối chiếu thông tin với những gì học sinh nhìn thấy.
Cuối cùng Answer – đưa ra câu trả lời.
Ví dụ: Flashcard: apple
Teacher: Is it a banana?
Học sinh nhìn vào flashcard. Các em suy nghĩ. Các em nhận ra giáo viên nói sai.
Sau đó trả lời: No, it isn't. It is an apple.
Một câu hỏi rất đơn giản nhưng đã tạo ra nhiều bước suy nghĩ hơn so với câu hỏi: What is it?
Học sinh được phép nói “No” với giáo viên
Có một điều thầy đặc biệt thích ở cách thiết kế này đó là: Học sinh được phép nói “No” với giáo viên.
Tất nhiên, không phải lúc nào giáo viên cũng nói sai. Nhưng giáo viên có thể cố tình đưa ra một số thông tin sai để học sinh kiểm tra.
Khi đó, học sinh hiểu rằng: Học sinh không nhất thiết phải lặp lại thông tin giáo viên vừa nói. Các em cần tự mình kiểm tra thông tin đó trước khi trả lời.
Nếu giáo viên nói: Is it a cat?
Nhưng học sinh nhìn thấy một con chó, học sinh hoàn toàn có thể nói: No, it isn't. It is a dog.
Và giáo viên nên khuyến khích câu trả lời đó.
Điều này rất quan trọng bởi mục tiêu không phải là dạy học sinh “phản đối giáo viên”.
Mục tiêu là giúp học sinh hiểu rằng: Khi có thông tin được đưa ra, mình cần suy nghĩ và kiểm tra trước khi chấp nhận thông tin đó.
Giáo viên cần thiết kế câu hỏi như thế nào?
Để hoạt động thực sự có yếu tố tư duy, giáo viên có thể chủ động đưa vào cả những thông tin đúng và sai.
Nếu flashcard là a rabbit, giáo viên có thể hỏi: Is it a rabbit?
Học sinh: Yes, it is.
Sau đó giáo viên có thể hỏi: Is it a cat?
Học sinh: No, it isn't. It is a rabbit.
Giáo viên có thể tiếp tục thay đổi câu hỏi:
Is it big?
Is it blue?
Is it a dog?
Tùy vào nội dung bài học, giáo viên có thể đưa ra những thông tin đúng hoặc sai để học sinh phải kiểm tra.
Tuy nhiên, giáo viên cũng cần lưu ý không nên biến hoạt động thành việc học sinh đoán xem giáo viên đang cố tình nói sai hay nói đúng.
Điều quan trọng vẫn là học sinh phải dựa vào thông tin mình có để đưa ra câu trả lời.
Hoạt động vẫn là Musical Chairs
Về cách tổ chức, hoạt động vẫn được triển khai tương tự Musical Chairs – Better Me Version 1 và Version 2.
Giáo viên vẫn có thể xếp đủ số ghế cho số học sinh tham gia.
Học sinh đi xung quanh ghế. Vừa đi vừa hát, vừa vỗ tay theo nhạc.
Khi nhạc dừng, học sinh ngồi vào ghế gần mình nhất và lấy flashcard được đặt bên dưới ghế.
Điểm thay đổi quan trọng nhất nằm ở cách giáo viên đặt câu hỏi.
Thay vì:What is it?
Giáo viên có thể hỏi: Is it a/an...?
Học sinh cần xác định thông tin giáo viên đưa ra là đúng hay sai và trả lời bằng tiếng Anh.
Như vậy, chúng ta vẫn giữ được tính vui vẻ, vận động và tính thi đua của Musical Chairs, nhưng phần ngôn ngữ trong hoạt động được nâng lên một bước.
Học sinh không chỉ nhận diện và gọi tên, mà còn phải nghe, suy nghĩ, đối chiếu và đưa ra câu trả lời.
Hoạt động này có gì khác với Musical Chairs – Better Me Version 1 và Version 2?
Nếu so sánh với hai phiên bản trước, có thể thấy mỗi phiên bản giải quyết một vấn đề khác nhau.
Better Me Version 1 tập trung vào việc thiết kế lại hoạt động để hạn chế tình trạng học sinh tranh giành ghế và tăng lượng sử dụng tiếng Anh.
Better Me Version 2 tiếp tục cải tiến bằng cách tạo cơ hội cho học sinh đã thua được quay trở lại hoạt động, ôn lại bài và tiếp tục thực hành tiếng Anh.
Còn phiên bản Critical Thinking tiếp tục thay đổi cách giáo viên đặt câu hỏi.
Học sinh không chỉ trả lời câu hỏi của giáo viên. Các em phải kiểm tra thông tin mà giáo viên đưa ra trước khi trả lời.
Như vậy, cùng một hoạt động Musical Chairs, nhưng chỉ cần thay đổi cách đặt câu hỏi, giáo viên đã có thể tạo ra một mức độ tư duy khác cho học sinh.
Không phải cứ khó hơn là có Tư duy Phản biện
Thầy nghĩ đây cũng là một điểm cần nói rõ. Nếu giáo viên chỉ yêu cầu học sinh trả lời nhanh hơn, xử lý nhiều flashcard hơn hoặc sử dụng nhiều kiến thức hơn thì đó có thể là cách tăng độ khó của hoạt động.
Nhưng tăng độ khó không đồng nghĩa với việc hoạt động tự động có thêm Tư duy Phản biện.
Ở phiên bản này, điều quan trọng nằm ở bản chất của nhiệm vụ tư duy.
Học sinh được đưa cho một thông tin.
Các em phải kiểm tra thông tin đó.
Sau đó đưa ra kết luận đúng hoặc sai.
Vì vậy, độ khó ở đây không chỉ đến từ số lượng flashcard hay thời gian trả lời, mà còn đến từ yêu cầu học sinh phải suy nghĩ trước khi trả lời.
Đánh giá hoạt động theo Triết lý Better Me
Về mặt Học thuật
Học sinh sử dụng nhiều hơn mẫu câu đã học.
Thay vì chỉ trả lời: It is a/an...
Các em phải sử dụng: Yes, it is hoặc No, it isn't. It is a/an...
Như vậy, học sinh có thêm cơ hội sử dụng tiếng Anh trong cùng một tình huống.
Dựa vào "Cách tính điểm cột Học thuật theo Triết lý Better Me", hoạt động này được đánh giá 4/5 điểm về mặt Học thuật.
Về mặt Kỹ năng
Học sinh phải nghe câu hỏi, xử lý thông tin và nói câu trả lời. Speaking và Listening vẫn là những kỹ năng được sử dụng trong hoạt động.
Đặc biệt, hoạt động còn tạo thêm một yêu cầu về mặt nhận thức: học sinh phải suy nghĩ, đối chiếu và đưa ra kết luận. Đây có thể xem là những hạt giống đầu tiên của Tư duy Phản biện, một trong những kỹ năng thuộc Bộ Kỹ năng Thế kỷ 21.
Như vậy, hoạt động sử dụng 3 kỹ năng gồm Listening, Speaking và Critical Thinking. Dựa vào "Cách tính điểm cột Kỹ năng theo Triết lý Better Me", hoạt động này được đánh giá 4/5 điểm về mặt Kỹ năng.
Về mặt Văn hóa
Điều đáng chú ý là giáo viên đang tạo ra một môi trường trong đó học sinh được phép đưa ra ý kiến khác với giáo viên khi các em có căn cứ để cho rằng thông tin đó không đúng.
Học sinh không cần phải luôn luôn trả lời “Yes” với giáo viên.
Các em có thể nói: “No.” miễn là câu trả lời đó dựa trên những gì các em quan sát được.
Đây có thể là một bước nhỏ để hình thành văn hóa tự suy nghĩ, kiểm tra thông tin và mạnh dạn đưa ra ý kiến trong lớp học.
Tuy nhiên, hoạt động vẫn chưa chủ động tạo ra một giá trị văn hóa cụ thể hoặc xây dựng một nét văn hóa rõ ràng cho học sinh.
Dựa vào "Cách tính điểm cột Văn hóa theo Triết lý Better Me", hoạt động này được đánh giá 3/5 điểm về mặt Văn hóa.
Khung đánh giá Better Me
Như vậy, sau khi đánh giá hoạt động theo ba trụ cột của Triết lý Better Me, hoạt động Musical Chairs – Better Me Version: Critical Thinking có:
Học thuật: 4/5
Kỹ năng: 4/5
Văn hóa: 3/5
Hoạt động tạo thành Tam giác đánh giá hoạt động 4 – 4 – 3 trên Khung đánh giá Better Me
So với Musical Chairs – Better Me Version 1 và Version 2, đều có Tam giác đánh giá hoạt động 4 – 3 – 3, phiên bản Critical Thinking đã có sự thay đổi ở cột Kỹ năng.
Sự thay đổi này đến từ việc học sinh không chỉ sử dụng Listening và Speaking mà còn bắt đầu thực hiện những thao tác đầu tiên của Tư duy Phản biện. Các em phải nghe thông tin, suy nghĩ, đối chiếu với những gì mình quan sát được và đưa ra kết luận trước khi trả lời.
Nếu so với hoạt động Musical Chairs ban đầu với Tam giác đánh giá hoạt động 2 – 3 – 2, có thể thấy hoạt động đã được thiết kế lại theo hướng khai thác nhiều hơn giá trị Học thuật, Kỹ năng và Văn hóa.
Tuy nhiên, 4 – 4 – 3 vẫn chưa phải là Tam giác Better Me 5 – 5 – 5. Hoạt động vẫn còn khoảng trống để tiếp tục được thiết kế và cải thiện, đặc biệt là ở cột Văn hóa.
Đây cũng chính là điều thầy thấy thú vị ở Triết lý Better Me.
Better Me không chỉ hỏi: Hoạt động này có tốt không?
Better Me còn hỏi: Nếu chưa đạt được 5 – 5 – 5, chúng ta có thể làm hoạt động này tốt hơn như thế nào?
Quay phim chụp ảnh hoạt động Musical Chairs – Better Me Version: Critical Thinking và làm truyền thông
Khi quay phim, chụp ảnh hoạt động này, Trung tâm vẫn có thể ghi lại những hình ảnh học sinh đi quanh ghế, ngồi xuống, lấy flashcard và trả lời giáo viên.
Tuy nhiên, nếu chỉ đăng những hình ảnh đó, phụ huynh sẽ rất khó nhận ra điểm đặc biệt của phiên bản này nằm ở đâu.
Khi làm truyền thông, Trung tâm nên giải thích rõ: Ở Musical Chairs – Better Me Version: Critical Thinking, giáo viên không chỉ hỏi học sinh: What is it?
Giáo viên có thể đưa ra một thông tin và hỏi: “Is it...?”
Học sinh phải tự kiểm tra thông tin trước khi trả lời.
Nếu giáo viên nói đúng, học sinh nói: Yes, it is.
Nếu giáo viên nói sai, học sinh có thể nói: No, it isn't. It is a/an...
Qua đó, phụ huynh có thể thấy rằng hoạt động không chỉ giúp học sinh học từ vựng và mẫu câu mà còn tạo ra những tình huống nhỏ để học sinh suy nghĩ, kiểm tra thông tin và đưa ra kết luận.
Và đặc biệt, phụ huynh có thể nhìn thấy một điều rất đơn giản: Học sinh nhỏ tuổi cũng có thể bắt đầu rèn luyện Tư duy Phản biện.
Các em có thể chưa diễn đạt được suy nghĩ phức tạp bằng tiếng Anh.
Nhưng các em có thể bắt đầu suy nghĩ trước khi trả lời.
Từ một câu hỏi nhỏ đến một cách học khác
Thầy nghĩ đôi khi để thay đổi giá trị của một hoạt động, chúng ta không nhất thiết phải thay đổi toàn bộ hoạt động.
Chỉ cần thay đổi một câu hỏi từ “What is it?” sang “Is it...?”
Học sinh đã phải làm nhiều việc hơn.
Các em phải nhìn.
Phải suy nghĩ.
Phải kiểm tra.
Và sau đó mới trả lời.
Đó chưa phải là một hoạt động Tư duy Phản biện ở mức độ cao.
Nhưng có thể là một bước khởi đầu rất nhỏ để gieo những hạt giống đầu tiên của Tư duy Phản biện cho học sinh.
Và thầy nghĩ rằng: Tư duy có thể phát triển trước. Ngôn ngữ để diễn đạt tư duy sẽ phát triển dần theo sau.
Đó cũng là một cách để chúng ta tiếp tục làm cho một hoạt động quen thuộc trở thành một hoạt động có giá trị hơn theo Triết lý Better Me.
Các thầy, các cô thấy bài viết của thầy hay và hữu ích thì hãy để lại một comment bên dưới nhé. Thầy rất vui nếu được cùng các thầy các cô trao đổi thêm về chủ đề này.
Comments